76. rocznica egzekucji w Berżnikach

18 maja 1944 roku przy nowo wybudowanej szkole berżnickiej Gestapo powiesiło dwudziestu działaczy podziemia, wśród nich wójta gminy Berżniki, Piotra Szyryńskiego.

Piotr Szyryński był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej, działaczem stronnictwa Witosa. Z jego inicjatywy rozpoczęto w Berżnikach budowę gmachu szkoły. Był także społecznikiem, propagatorem nowoczesnych metod upraw rolnych. Założony przez niego owocowy sad jest jednym z najstarszych na Suwalszczyźnie.

Podczas okupacji Piotr Szyryński założył komórkę Armii Krajowej i aktywnie w niej działał. Za jego sprawą konspiratorom udało się przerzucić na zachód wielu polskich lotników, radiooperatorów, którzy zasilili alianckie wojska. Pochwycony przez Gestapo 15 maja 1944 roku znalazł się w więzieniu w Suwałkach. Stąd wraz z innymi działaczami ruchu oporu został przewieziony do Berżnik, gdzie Niemcy dokonali egzekucji na oczach mieszkańców wsi, topiąc później ciała w przyszkolnym szambie.

W 2016 roku komitet społeczny doprowadził do wystawienia nowego pomnika na placu przy szkole. Zastąpił on stary obelisk, pod którym w czasach istnienia placówki oświatowej odbywały się rocznicowe obchody.

Na dzisiejszą 76. rocznicę Szkoła Podstawowa w Poćkunach, spadkobierczyni berżnickiej placówki, publikuje wiersz nauczycielki Małgorzaty Kąkolewskiej.

To już tyle lat minęło
A jakby wczoraj miejsce miało
I tylko smutek w sercach bliskich
I kilka zdjęć im pozostało

Upiorne czasy
Gdzie człek człeka zabijał w imię... nie wiem czego...
Boże... nie pozwól więcej dożyć
Czasu tak bardzo okrutnego...

Nieme mogiły mech pokrywa
Ptak kołysankę smętnie śpiewa
A dusze ich... tak udręczone...
Dawno trafiły już do nieba...

Za kraj zginęli... za ojczyznę...
Której dziś wielu nie docenia...
Zatrzymaj się przy wzgórku ziemi
I zmów modlitwę... bo tak trzeba.

Fot. arch. Pomnik dwudziestu przed odsłonięciem, 2016 rok.