Tak powstawała "Lilka"

Nieznany fotograf uchwycił "Lilkę" jeszcze w kawałku, kiedy kamień był czysty i wyraźnie było na nim widać ślady dłut kamieniarzy, którymi kierował Stanisław Wakuliński.

Zdjęcie zatytułowane "Montaż pomnika XXV-lecia PRL w Sejnach" zostało wykonane przez nieznaną osobę, najpewniej w miesiącach poprzedzających odsłonięcie pomnika w 1970 roku, gdy jeszcze białostocki rzeźbiarz Stanisław Wakuliński pracował z pomocą kamieniarzy nad swoim projektem. Tło zdjęcia może jednak nieco zastanawiać, bo drewniana szopa i wał ziemny kojarzą się raczej z kamieniołomami, a nie z centrum Sejn, gdzie montaż pomnika z kilku części został przeprowadzony.

Odsłonięcie miało miejsce 20 lipca 1970 roku (tak podała relacjonująca wydarzenie Gazeta Białostocka), czyli na dwa dni przed świętem 22 lipca i zarazem przed datą, którą dziś powszechnie można znaleźć w opisie historii obelisku. Uroczystość rozpoczęła się o 11.00 z udziałem "prawie wszystkich mieszkańców miasta, turystów i młodzieży przebywającej na koloniach".

Obecnych powitał przewodniczący prezydium Miejskiej Rady Narodowej Stanisław Jakułowski, po czym zastępca przewodniczącego prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Romuald Łazarowicz i pierwszy sekretarz Komitetu Powiatowego PZPR Witold Kozioł odsłonili pomnik. 

- powiedział Franciszek Hryciuk, sekretarz Komitetu Powiatowego PZPR.

Jak widać, pierwotnie postać "Lilki" nie nawiązywała do Matki Polki, ale niosła ze sobą wiele znaczeń: wolność, pamięć o poległych, a przede wszystkim rocznica ćwierćwiecza PRL.

Fot. NN, ze Zbiorów Fotografii i Rysunków Pomiarowych Instytutu Sztuki Państwowej Akademii Nauk, 270705, zaprezentowana na wystawie "Pomnik. Europa Środkowo-Wschodnia 1918-2018" w Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego w Warszawie, gdzie sylweta "Lilki" wypożyczona od Sejn była jednym z eksponatów.