Kary za wzywanie do zrywu

Wczoraj minęła 159 rocznica wybuchu Powstania Styczniowego, którego walki toczyły się także na naszych terenach. Po latach od upadku tego zrywu zaangażowani w nie odczuwali reperkusje ze strony rosyjskiego zaborcy. Wśród nich nastawieni wolnościowo księża.

Przy okazji 157 rocznicy pisaliśmy o miejscach pamięci na Sejneńszczyźnie, związanych z Powstaniem Styczniowym:

W 158 rocznicę wspominaliśmy miejscowych weteranów 1863 roku i ich losy po odzyskaniu niepodległości:

Tymczasem także po kilku latach wszelkie próby walki z rusyfikacją, bądź symboliczne propolskie gesty, jakie w czasie powstania podejmowali księża, wciąż spotykały się z szykanami ze strony carskiej policji.

Książkę "Bojownicy kapłani za sprawę Kościoła i ojczyzny w latach 1861-1915" wydał w 1939 roku biskup Paweł Kubicki. To materiały z urzędowych świadectw władz rosyjskich, archiwów konsystorskich, zakonnych i prywatnych, rodzaj indeksu z nazwiskami księży m.in. z diecezji sejneńskiej oraz opisem szykan, jakim byli poddani.

Jakie to szykany? Przykładowo: ks. Dziekoński (nie ustalono, Gabrjel czy Jan - w tym czasie dwóch księży o takim nazwisku służyło w sejneńskiej diecezji) został skazany na 100 rubli grzywny za to, że nie doniósł, iż "chory", którego wyspowiadał, to w rzeczywistości osoba, którą powstańcy skazali na śmierć.

W 1865 roku padł donos do władz carskich, że ks. Salomon Hollak, wikary katedry w Sejnach, w czasie powstania brał udział w pochodach, których uczestnicy śpiewali rewolucyjne pieśni. W kazaniach wzywał ludność Sejneńszczyzny do powstania i jeździł na powstańcze narady do proboszcza parafii suwalskiej ks. Piotra Wierzbowskiego (od 1872 roku - biskupa diecezji sejneńskiej).

Gubernator łomżyński objął ks. Hollaka policyjnym dozorem, a później, w 1868 roku odmówił jego zatwierdzenia do roli profesora seminarium diecezjalnego w Sejnach, jako "szkodliwego" i wrogo nastawionego do prawomyślnego rządu.

Ryc. fragment "Przysięgi" A. Grottgera, z cyklu Lithuania